"Puls Medycyny" 2016 nr 8 (8), s. 4.

Ortopedia: najdłuższe kolejki po sprawność

Oprac. Małgorzata Konaszczuk

Opublikowany w kwietniu raport Fundacji Watch Health Care (WHC) na temat zmian dostępności do gwarantowanych świadczeń zdrowotnych wskazuje, że największe wydłużenie średniego czasu oczekiwania (w porównaniu do wyników z października i listopada 2015 r.) zanotowano w ortopedii i traumatologii narządu ruchu.

Tagi

ortopedia

Światowa Organizacja Zdrowia uznała alloplastykę stawu biodrowego za jedną z najskuteczniejszych interwencji, porównując efekt kliniczny i społeczny z generowanymi kosztami. Właśnie na ten zabieg ortopedyczny pacjenci w Polsce czekają najdłużej. Skuteczność wszczepiania protez stawu biodrowego z jakichś przyczyn nie przekłada się na dostępność do tej metody leczenia.

Czas oczekiwania 
liczony w latach

Fundacja WHC zebrała dane ze szpitalnych oddziałów ortopedycznych, do których zwracał się pacjent z konkretnym zaleceniem do wykonania zabiegu. Modelowym pacjentem był 66-letni mężczyzna, który 8 lat temu doznał złamania szyjki kości udowej, od 5 lat odczuwa bóle podczas chodzenia, leczony jest również z powodu dyskopatii. Od pół roku porusza się o kulach. 

Dane uzyskano z 48 największych szpitali w Polsce. Czas oczekiwania na endoprotezoplastykę stawu biodrowego (ze wskazaniem stabilnym) wynosił od kilku do kilkunastu lat, średnio 3,7 roku. Najdłużej na taką operację muszą czekać pacjenci w Klinice Ortopedii i Traumatologii Narządów Ruchu SP Szpitala Klinicznego nr 7 ŚAM w Katowicach, bo aż 17 lat. 10-letnie oczekiwanie proponuje Klinika Ortopedii, Traumatologii i Onkologii Narządu Ruchu SP Szpitala Klinicznego nr 1 PUM w Szczecinie. W Opolskim Centrum Rehabilitacji w Korfantowie kolejka do tej operacji na Oddziale Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej wyznacza jej termin za 8 lat.

Istnieją też placówki, które są w stanie wykonać tę endoprotezoplastykę w ciągu kilku miesięcy, ale jest ich niewiele. To m.in.: SP Szpital Kliniczny im. prof. A. Grucy Centrum Kształcenia Podyplomowego w Otwocku, SP Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej im. dr. J. Daaba w Piekarach Śląskich, Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. W. Degi Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Specjalistyczny Szpital im. prof. A. Sokołowskiego w Szczecinie, Szpital Kliniczny Dzieciątka Jezus w Warszawie.

Według obserwacji autorów raportu, czas oczekiwania na tę operację w renomowanych ośrodkach bywa dłuższy niż w mniejszych szpitalach. To zrozumiałe, gdyż duże placówki cieszą się większym zainteresowaniem pacjentów, biorących pod uwagę doświadczenie lekarzy i nowocześniejszy sprzęt medyczny, z którego korzystają podczas zabiegów. 

Pamiętać jednak należy, że w kolejce po endoprotezę ustawiają się zazwyczaj ludzie starsi, czasami samotni, dla których przybycie do szpitala oddalonego od ich miejsca zamieszkania stanowi duże wyzwanie.

W przypadku wskazań pilnych średni czas oczekiwania na wszczepienie endoprotezy w sondowanych 48 szpitalach wynosił 1,5 roku.

Coraz większa grupa 
kandydatów

Nie w każdym szpitalu można wszczepić endoprotezę. Istnieją konkretne wymagania co do sal operacyjnych oraz kryteria dotyczące limitów takich operacji (wszczepienie przynajmniej 100 protez stawu biodrowego rocznie).

Oddziały ortopedyczne, których podstawowym zadaniem jest zaopatrzenie pacjentów ze świeżymi obrażeniami narządu ruchu, mają ograniczone zasoby związane z dostępnością do sal operacyjnych, co również przyczynia się do wydłużania kolejek. 

Nie każdy pacjent cierpiący na zwyrodnienie stawu biodrowego kwalifikuje się do endoprotezoplastyki. Wskazaniem do wszczepienia endoprotezy jest najczęściej przewlekły ból (nie do usunięcia innymi metodami leczenia) oraz potwierdzone radiologicznie zniszczenie stawu.

Zdaniem autorów raportu, przyczyn tak dużego zapotrzebowania na zabiegi endoprotezoplastyki należy upatrywać m.in. w starzeniu się społeczeństwa, a także we wzroście skuteczności leczenia, które w związku z tym jest częściej proponowane pacjentom niż postępowanie zachowawcze. Czynnikiem przemawiającym za takimi interwencjami jest też coraz dłuższa „przeżywalność protez” (sami pacjenci częściej decydują się na zabieg). 

Pacjentom, którzy latami czekają na zabieg endoprotezoplastyki stawu biodrowego, silny ból towarzyszy codziennie. Zmuszeni są do długotrwałego zażywania środków przeciwbólowych, co nie pozostaje bez wpływu na ogólny stan zdrowia. Osoby te mają problem z poruszaniem się, co często uniemożliwia im normalne funkcjonowanie, wykonywanie pracy zawodowej, a to może prowadzić do społecznej izolacji.

Nie ma w Polsce dziedziny medycyny, w której Barometr WHC nie odnotowałby kolejki do świadczeń, ale endoprotezoplastyka stawu biodrowego od kilku lat pozostaje w czołówce problemów polskich pacjentów. Koniecznie trzeba określić, czy jest on spowodowany niewystarczającą ilością środków finansowych, złą organizacją leczenia i braku zarządzania kolejkami, czy może zupełnie czymś innym. 

Na podst.: Barometr WHC nr 13/1/04/2016. Stan na luty/marzec 2016

 

Komentarz

Zwiększenie popytu na endoprotezoplastykę wynika ze zmian demograficznych

Dr n. med. Bogdan Wojtyniak, prof. nadzw. NIZP-PZH, zastępca dyrektora Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego — Państwowego Zakładu Higieny

W Polsce widoczne są dwa procesy. Z jednej strony obserwujemy bardzo wyraźny wzrost liczby osób w grupach wieku, w których przeprowadza się dużo zabiegów endoprotezoplastyki stawu biodrowego, tzn. w grupie 60-64 lata, a szczególnie 65-69 lat. W tej pierwszej grupie wieku w latach 2010-2015 liczba ludności zwiększyła się o 20 proc. a w tej drugiej aż o 51 proc.! Czyli o tyle wzrosła liczba potencjalnych pacjentów w tym wieku. Z kolei w najstarszej grupie 70 lat i więcej wzrost był niewielki, bo o 2,5 proc., ale to jest grupa, w której liczba zabiegów i ich częstość są największe. 

Z drugiej strony szacujemy, że w latach 2011-2014 liczba wykonanych procedur endoprotezoplastyki w grupie wieku 60-64 lata wzrosła o ok. 30 proc., w grupie 65-69 lat o ponad 60 proc., a w grupie 70 lat i więcej o ok. 25 proc. 

Tak więc w kolejnych latach wzrasta częstość wykonywanych zabiegów w grupach ludności o tym samym wieku. Według szacunków NIZP-PZH w latach 2011-2014 częstość zabiegów w przeliczeniu na 10 tys. ludności w grupie wieku 60-64 lata, 65-69 lat oraz 70 lat i więcej zwiększyła się o ponad jedną piątą. Wyraźnie więc zwiększa się na nie popyt wynikający ze zmian demograficznych, ale też chyba z potrzeb zdrowotnych. Nie wiem, na ile te potrzeby były wcześniej niezaspokojone, a na ile są one zjawiskiem narastającym. Niewątpliwie potrzeby zdrowotne społeczeństwa w tym obszarze rosną, co wymaga nie tylko większych nakładów finansowych, ale też lepszej organizacji systemu opieki zdrowotnej.

 

Zdaniem ortopedy

Operujemy osoby, które nie mogą czekać na zabieg finansowany przez NFZ

 Lek. Michał Szyszka, specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, CM Gamma:

W państwowych placówkach czas oczekiwania na operację endoprotezoplastyki stawu biodrowego wynosi od ok. 13 miesięcy do 3-4 lat. W szpitalu CM Gamma nad tym, aby czas oczekiwania na operację nie przekroczył dwóch tygodni, czuwa koordynator opieki szpitalnej. W ciągu roku wykonywanych jest tu średnio kilkadziesiąt operacji wszczepienia endoprotezy. 

Bardzo często naszymi pacjentami są osoby, które nie mogą lub nie chcą czekać na operację refundowaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia. W CM Gamma przybliżony koszt zabiegu, łącznie z przygotowaniem do operacji, wynosi około 20-23 tys. zł. W tej cenie zawarty jest koszt wykonania wszelkich niezbędnych badań, konsultacji anestezjologa i ortopedy, zmiany opatrunków, zdjęcia szwów i pooperacyjnej wizyty lekarskiej.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

2016-05-04

8 / 2016

2016-05-04

Zaloguj się

Felieton

Bez dymu [od redaktora]

Czas wyłożyć ustawy na stół [Zdrowie na Wiejskiej]

Fakty

Ortopedia: najdłuższe kolejki po sprawność

Nieświadomi niewydolności serca

Zmiany w majowej refundacji

Czy jednorodne grupy pacjentów odejdą w niebyt?

Do utworzenia sieci 
Breast Units potrzeba 
zmian organizacyjnych

Lepszy sprzęt medyczny z dopłatą pacjenta

Jak funkcjonuje w szkole dziecko chore na cukrzycę

Świat Medycyny

Oczy dzieci potrzebują więcej dziennego światła

Dokumentacja życia płodowego przyda się nie tylko położnikom

Laryngologia

Większość zapaleń gardła to nie angina

Infekcja czy alergia 
— jak rozróżnić katar

Co da ulgę pacjentowi z zapaleniem zatok

Transplantologia

Potrzeba więcej serca dla czekających na serce

Keratoplastyka ratunkiem na ślepotę rogówkową

Mechaniczne wspomaganie krążenia nie jest wolne od powikłań

Anestezjolog ma szczególnie odpowiedzialną rolę

Klinika

W anafilaksji najważniejsza jest szybkość udzielenia pomocy

W ośrodku referencyjnym tylko postępowanie według EBM

Zaburzenia immunologiczne jako przyczyna niepłodności

W radiologii liczy się zasada optymalizacji

Prawo

NSA potwierdził prawo pacjentów do oryginałów dokumentacji

Zobowiązani do współdziałania 
przy poszukiwaniu osób zaginionych

Czy Polska podpisze Konwencję Medicrime?

Praca

Studenci medycyny 
chcą pomagać w Nepalu

Zadowolony pacjent 
nie ma na co się skarżyć

Felieton

Skazani na wieczysty duet [Ostrzej, ale bez skalpela]