"Puls Medycyny" 2016 nr 5 (5), s. 31.

Wciąż poszerzane uprawnienia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej

Uprawnienia każdego lekarza wynikają z prawa wykonywania zawodu. Pozwalają mu one leczyć w granicach swoich kompetencji zawodowych. Szczególne uprawnienia lekarzy poz wynikają ze szczególnych obowiązków, jakie nakłada na nich system publicznej opieki zdrowotnej.

Podstawowa opieka zdrowotna obejmuje całokształt świadczeń ambulatoryjnych z zakresu medycyny ogólnej i rodzinnej oraz chorób wewnętrznych i pediatrii. Do lekarza poz należy planowanie i realizacja opieki lekarskiej oraz koordynacja wykonania pozostałych świadczeń podstawowych. 

Przykładem mogą być szczepienia ochronne. Obowiązkiem lekarza jest dokonać kwalifikacji do szczepień obowiązkowych oraz poinformować o zalecanych. Samo wykonanie szczepienia może zostać zlecone pielęgniarce. Podobnie jest przy postępowaniu diagnostycznym. Lekarz planuje je, przeprowadza badania podmiotowe i przedmiotowe, wykonuje testy. Natomiast badania laboratoryjne i obrazowe są wykonywane na jego zlecenie. Jeżeli uzna on za konieczne wykonanie badań dodatkowych, może skierować pacjenta na konsultacje specjalistyczne lub do szpitala.

Zwiększona pula badań 
diagnostycznych i endoskopowych

To, jakie badania diagnostyczne są wykonywane w ramach poz, wynika z przepisów. Wykaz tych badań nie wyznacza zakresu kompetencji lekarza, lecz zakres świadczeń finansowanych z jego stawki kapitacyjnej. Zakres kompetencji danego lekarza wyznacza jego wiedza i faktyczne umiejętności zawodowe. Spór o to, czy wykonanie określonych badań powinien zapewnić lekarz poz, czy lekarz opieki specjalistycznej, nie dotyczy zatem uprawnień. Chodzi o podział obowiązków. Kierując pacjenta do specjalisty, lekarz poz ma obowiązek postawić wstępne rozpoznanie. Musi więc oprzeć się na badaniach wykonanych we własnym zakresie, które powinien dołączyć do skierowania. Jeżeli specjalista uzna, że pacjent wymaga badań dodatkowych, to sam wystawia na nie skierowania i pokrywa koszty ich wykonania.

W 2015 r. nastąpiło znaczne poszerzenie puli badań diagnostycznych przypisanych lekarzom poz. Do badań krwi doszły oznaczenia: żelaza — całkowita zdolność wiązania (TIBC), PSA — antygen swoisty dla stercza (całkowity i wolny), FT3 i FT4. Dodano spirometrię oraz badania ultrasonograficzne tarczycy, ślinianek, nerek, moczowodów, pęcherza i węzłów chłonnych. Lekarze poz uzyskali ponadto możliwość kierowania na badania endoskopowe (gastroskopia i kolonoskopia). Cele były dwa: skrócenie kolejek do specjalistów oraz umożliwienie wstępnej diagnostyki onkologicznej. 

Procedura z zielonymi kartami

Szybka ścieżka onkologiczna zaczyna się u lekarzy poz, którzy zostali uprawnieni do wydawania pacjentom zielonych kart. Zaufanie ustawodawcy w ich kompetencje w zakresie wczesnego rozpoznawania nowotworów wydaje się jednak ograniczone. Nieosiągnięcie minimalnego wskaźnika wykrywania nowotworów (1 potwierdzenie na 15 podejrzeń) obliguje lekarza do odbycia szkolenia. Za wydanie zielonej karty przed jego odbyciem oddział wojewódzki NFZ może nałożyć karę umowną. 

Po zakończeniu diagnostyki lub leczenia onkologicznego zielona karta wraca do lekarza poz. Warto podkreślić, że pacjent zostawia kartę u ostatniego lekarza. To na nim ciąży obowiązek przekazania jej lekarzowi poz wraz ze skopiowaną dokumentacją onkologiczną.

Informacje zwrotne 
od specjalistów

Na lekarzach poradni specjalistycznych ciąży obowiązek informacyjny w stosunku do lekarzy poz. Powinni informować ich na piśmie o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych pacjentom lekach, środkach spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobach medycznych, w tym okresie ich stosowania i sposobie dawkowania oraz wyznaczonych wizytach kontrolnych. 

Ta informacja ma walor dokumentacji medycznej, która umożliwia lekarzom poz kontynuowanie leczenia, a zwłaszcza farmakoterapii chorób przewlekłych. Do niedawna obowiązywał przepis, który nakazywał przekazywać informację nie rzadziej niż co 12 miesięcy w sposób bezwzględny. Jej brak uniemożliwiał lekarzowi poz kontynuację farmakoterapii zastosowanej przez specjalistę. Od początku roku przepis ten uległ zmianie. Obecnie obowiązek informacyjny ma charakter względny. Zachodzi wtedy, gdy pacjent wymaga okresowego monitorowania i zmiany leczenia albo gdy lekarz poz nie ma możliwości samodzielnego zweryfikowania zasadności farmakoterapii. W obu przypadkach informacja powinna być przekazywana nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Jeżeli pacjent nie wymaga monitorowania ani zmian, a weryfikacja farmakoterapii leży w kompetencjach lekarza poz, to powinien on przepisywać leki samodzielnie.

PODSTAWA PRAWNA

1. art. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty;

2. art. 5 pkt 27, art. 32a, 32b i 55 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;

3. zał. nr 1 do rozporządzenie ministra zdrowia w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej;

4. zał. nr 1 do rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej;

5. § 12 ust. 4 i 5 Ogólnych warunków umów — zał. do rozporządzenia ministra zdrowia z 8 września 2015 r. 
w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. 

 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione.

Komentarze

2016-03-16

5 / 2016

2016-03-16

Zaloguj się

Felieton

Świąteczne odchudzanie (od redaktora)

Zdrowie na Wiejskiej W poszukiwaniu dobrej zmiany (Zdrowie na Wiejskiej)

Raport

Polacy ważą coraz więcej

Czy świadomość żywieniowa odchudzi Polaków?

Bliżej personalizowanej medycyny otyłości

Czekolada nie jest dobrym prezentem dla dziecka

Czy probiotyk pomoże schudnąć?

Kolejny minus dla soli

Walka z cukrzycą tylko wtedy będzie skuteczna, 
gdy opanuje się epidemię otyłości

Poprawa wydolności fizycznej to marker zmniejszenia 
ryzyka sercowo-naczyniowego

Fakty

Personalizacja leczenia przyszłością medycyny

Elbląg optymalizuje funkcjonowanie swoich szpitali

Lekarz tylko w teorii jest zawodem zaufania publicznego

Dialog dla zdrowia

Internet w praktyce lekarskiej — szanse czy zagrożenia?

Wywiad

Jak w Polsce zbudowaliśmy politykę senioralną i... co dalej?

Świat Medycyny

Aplikacja zapewniająca stały monitoring chorego

Polskie protezy serca dla dzieci już w przyszłym roku

Czas na onkologię

Raport ASCO. Przełomowe terapie w walce z rakiem 2016

Nie można bagatelizować niegojących się ran na skórze

Potencjał leków w terapii czerniaka 
jest nadal badany

Leki demetylujące zawracają komórki nowotworowe ze złej drogi

Lepszy stan odżywienia pacjenta, skuteczniejsze leczenie

Klinika

Precyzyjne i bezpieczne neuroendowaskularne leczenie tętniaków mózgu

Niedobory żywieniowe osłabiają odporność dziecka

Jak dbać o delikatny układ pokarmowy niemowlęcia

Świat Medycyny

Dla osób starszych ważniejszy jest trening aktywizujący niż fizykoterapia i masaż

Prawo

Czy warto ubezpieczać się od zdarzeń medycznych

Wciąż poszerzane uprawnienia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej

Praca

Jak rozliczać w zeznaniach PIT 
finansowanie udziału w kongresach medycznych

Prawo

Jak rozliczać w zeznaniach PIT 
finansowanie udziału w kongresach medycznych

Felieton

Tresura służby zdrowia (Ostrzej, ale bez skalpela, 
Marek Stankiewicz)

Raport

Transplantologia, jak cała medycyna, potrzebuje pionierów

Ratunek dla chorych z krańcową 
niewydolnością wątroby

Aby każdy biorca mógł
 doczekać się przeszczepu

Wiele hałasu o takrolimus

Wciąż napotykamy zagadki immunologiczne 
w praktyce transplantologicznej

Najważniejsza jest 
praca zespołowa